Σκέψεις για την τέχνη - Βεληβασάκη Γεωργία

mousikorama marx engels 00216 Δεκεμβρίου 2009

Μουσικόραμα
Η τέχνη  γεννήθηκε μαζί με τη σκέψη. Μαζί με το δέος απέναντι στην υπεροχή της φύσης. Μαζί με την ανάγκη κατανόησης της ζωής και του θανάτου.
Η τέχνη επιδρά στην αίσθηση, στα συναισθήματα, στη νόηση, μετουσιώνει το καθρέφτισμα του εξωτερικού κόσμου στην ψυχή, δίνοντάς του μιαν υλική υπόσταση, μια μορφή. Η τέχνη δείχνει την αλήθεια. Όταν τη δείχνει…

mousikorama_marx_engels_00Γιατί με τη μετάβαση της σκέψης από τη θρησκευτική θεώρηση της ζωής στον ορθολογισμό συμβαίνει η τέχνη να εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από την ιδεολογία. Και «ιδεολογία», όπως μας έχει κληροδοτηθεί μετά τον Μαρξ, σημαίνει «οποιοδήποτε σύστημα ιδεών που προκύπτει σαν αποτέλεσμα μιας κατάστασης, η οποία είναι από την αρχή καταδικασμένη να παρανοεί, να διαστρεβλώνει την πραγματική της σύνδεση με την πραγματικότητα». Έτσι η τέχνη γίνεται υλική της υπόσταση όταν ο καλλιτέχνης προτίθεται να την υπηρετήσει ή όταν «λειτουργεί μεν συνειδητά, αλλά με ψευδή συνείδηση» (Engels), εκλαμβάνει, δηλαδή, ως πραγματικότητα μιαν αλλοιωμένη εκδοχή της.  

Μέσα στη σύγχρονη κοινωνία, όπου η ιδεολογία κατευθύνει, σχεδόν ολοκληρωτικά, τον άνθρωπο κάνοντάς τον μέτοχο μιας ψευδούς θεώρησης της πραγματικότητας, η τέχνη που προωθείται από τα μέσα μαζικής ενημέρωσης φαίνεται πως είναι καθαρά ιδεολογική. Εκφράζει ένα μοντέλο ζωής που εξυπηρετεί την υλιστική της πλευρά, αναγάγωντας την ίδια τη ζωή σε ένα πρώτης τάξεως εμπόρευμα. Κι όλα αυτά στο όνομα μιας ελευθερίας η οποία με την μεταστροφή των κωδίκων* καταλήγει να σημαίνει ασυδοσία.  

Σήμερα ο άνθρωπος μέσω της τέχνης οφείλει – όπως άλλοτε και ο πρώτος έμφρων σε σχέση με την ανεξήγητη φύση που τον περιέβαλε – να ερμηνεύσει και να αντιληφθεί την ψευδότητα ή την αλήθεια που τον περικλείει, να φανερώσει τι κρύβεται πίσω από τις ιδεολογικοποιημένες λέξεις που τόσο επιτηδευμένα και έντεχνα τον εγκλωβίζουν σε μια ζωή-φυλακή στολισμένη με ψευδοδάφνες και επισφαλείς βεβαιότητες. Να απομυθοποιήσει. Να υπερβεί. Να δείξει.

Είναι ο κόσμος γυάλινος, διαφανής κι ωραίος, από μπετόν, σκληρός  και αποτρόπαιος. Είναι η ζωή  γλυκιά κι ανάλαφρη σα φύσημα του αέρα, πικρή και φευγαλέα. Παράθυρο είναι ο τοίχος μου, της ανοικείωσης ίχνη, το δάχτυλο που δείχνει. Είμαι το στόμα που μιλά, που τραγουδάει, που κλαίει, ψυχή που αναζητά και τίποτα δεν λέει…  

Η ασυνείδητη μεταστροφή των κωδίκων περιγράφεται από τον Jaspers ως «το σύμπλεγμα των σκέψεων και αναπαραστάσεων που εμφανίζεται ως Απόλυτη Αλήθεια στο σκεπτόμενο υποκείμενο για την ερμηνεία του κόσμου προκαλώντας μιαν αυταπάτη, μιαν απόκρυψη, μιαν απόδραση (από την πραγματικότητα)».

Γ.Α.Β. 12/2009

гис-технологии
ткани для вышивания