Κανονάκι

Κανονάκι

kanonaki-mousikorama-01kanonaki-mousikorama-02Το κανονάκι (από τον κανόνα - μονόχορδο του Πυθαγόρα)είναι γνωστό στον ελλαδικό χώρο από αρχαιότητα (τρίγωνο ή επιγώνιο) και το Βυζάντιο (ψαλτήριο).  Νυκτό όργανο, με εντέρινες χορδές, παίζεται με δύο πένες που προσδένονται στους δείκτες των δύο χεριών με μεταλλικές δακτυλήθρες.  Σε κάθε χορδή, κινητοί καβαλάρηδες υψώνουν τους φθόγγους ανάλογα με τα μικροδιαστήματα που χαρακτηρίζουν την κλίμακα όπου κινείται ο μουσικός. Το κανονάκι, ή κανόνι, ή ψαλτήριο, φτιάχνεται σε διάφορα μεγέθη από σφεντάμι ή άλλα ξύλα, σ ε σχήμα τραπεζίου, με τη δεξιά πλευρά κάθετη προς τη μεγάλη βάση και τις χορδές (εντέρινες ή από λαστική ύλη) κατά μήκος των δύο παράλληλων πλευρών του.  Στο καπάκι –επίσης ξύλινο, εκτός από το δεξιό μέρος, 15 εκατοστά περίπου πλάτος, που είναι φτιαγμένο από δέρμα – ανοίγουν μία ή περισσότερες τρύπες «για τη φωνή», στρογγυλές ή αυγόσχημες, συχνά διακοσμημένες. ∆ίπλα στα κλειδιά, στην αριστερή πλευρά, το κανονάκι έχει τα  μανταλάκια, ένα είδος κινητούς καβαλάρηδες, που με το ανέβασμα ή το κατέβασμά τους υψώνουν ή χαμηλώνουν το ύψος των διαφόρων φθόγγων κατά ένα τέταρτο του τόνου. ∆εξιά, πάνω στη δερμάτινη επιφάνεια, βρίσκεται ο καβαλάρης. Το κανονάκι κουρντίζεται μ’ ένα κινητό μετάλλινο κλειδί, παλιότερα ανάλογα με τον τρόπο (mode)τ ης μελωδίας που παιζόταν, και σήμερα στη διατονική κλίμακα.  Η μελωδική του έκταση καλύπτει συνήθως τρεις οκτάβες και τρεις νότες.  Υπάρχουν όμως και κανονάκια με μικρότερη μελωδική έκταση, όπως και κανονάκια χωρία μανταλάκια. Το κανονάκι παίζεται κρατημένο συνήθως πάνω στα πόδια του εκτελεστή, με δύο πένες (πλήκτρα) ή νύχια, όπως λέγονται επίσης, που προσδένονται στους δείκτες  ων δύο χεριών με μεταλλικές δαχτυλήθρες, ασημένιες ή και χρυσές παλιότερα. Με τις πένες, που δεν είναι τίποτα άλλο παρά δύο τεχνητά νύχια (από εκεί και η ονομασία νύχι), ο εκτελεστής τσιμπάει με μεγαλύτερη ευκολία και σταθερότητα τις χορδές (με το αριστερό χέρι τις χαμηλές και με το δεξιό της υψηλές) κι αυτό βοηθάει να έχει καλύτερη τεχνική και δυνατότερο ήχο. Η διακόσμηση με την ενθετική τεχνική, στα πλαϊνά του ηχείου, και στα γλυπτά ανοίγματα για τις φωνές, πάνω στο καπάκι, είναι επηρεασμένη από την τέχνη της Ανατολής.

kanonaki-mousikorama-03

Share

Radio GreekSound Live

Facebook

Twitter

Ελληνική Μουσική και Όργανα

Νταούλι

Νταούλι

Ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα Μεμβρανόφωνα Νταούλι Γνωστό ήδη από τους...

Δελτία ενημέρωσης

Εγγραφείτε στην λίστα ενημέρωσης στην ιστοσελίδα www.mousikorama.gr μείνετε ενημερώμενοι για τα μουσικά νέα, συνεντεύξεις και μουσικά άρθρα.

Radio Greek Sound Live