Ταμπουράς

Ταμπουράς

tampouras-mousikorama-003tampouras-mousikorama-001Η ονομασία ταμπουράς  χρησιμοποιείται για μία σειρά από νυκτά όργανα της οικογενείας του λαγούτου, ανεξάρτητα από τις διαστάσεις, τον αριθμό των χορδών και το κούρδισμά τους. Τα αρχέτυπα των οργάνων αυτών, γνωστά ήδη από την 2η χιλιετία π.Χ. (Μεσοποταμία, Αίγυπτος), έχουν μικρό ηχείο, μακρύ χέρι και παίζονται με πλήκτρο-πένα ή με τα δάχτυλα. Στην Αρχαία Ελλάδα ο τύπος αυτός είναι γνωστός ως τρίχορδο ή πανδούρα, στο Βυζάντιο ως θαμπούρα (το όργανο του ∆ιγενή Ακρίτα) και στη νεότερη Ελλάδα ως ταμπουράς, μπουζούκι, μπαγλαμάς  και άλλα. Είναι το κύριο όργανο στην παράδοση του ρεμπέτικου, της αστικής λαϊκής μουσικής που αναπτύσσεται στα λιμάνια του Αιγαίου από τα τέλη του19ου αιώνα ως τη δεκαετία του’50. Την ονομασία ταμπουράς χρησιμοποιεί από παλιά ο ελληνικός λαός για μια σειρά νυκτά όργανα της οικογένειας του λαγούτου, ανεξάρτητα από τις διαστάσεις, τον αριθμό των χορδών και το κούρντισμά τους. Τα όργανα αυτά έχουν τα παρακάτω κοινά μορφολογικά χαρακτηριστικά: μικρό και συνήθως αχλαδόσχημο ηχείο· μακρύ, λεπτό και ίσιο έως το τέλος χέρι (ή κοτσάνι ή ουρά), που συνεχίζει το ηχείο χωρίς να ξεχωρίζει καθαρά από αυτό, με κινητούς ή μόνιμους μπερντέδες και κλειδιά, συνήθως σε σχήμα Τ,απ’τα πλάγια και από μπροστά προς τα πίσω οι χορδές που ακουμπούν σε κινητό καβαλάρη και δένονται σε ένα ή περισσότερα κουμπιά, στερεωμένα στο ηχείο, αμέσως μετά το καπάκι. Παίζονται με πλήκτρο (πένα)και, παλιότερα, τα πιο μικρά,με τα δάχτυλα. Πέρα από τη γενική ονομασία ταμπουράς, τα όργανα αυτά, συνήθως με το μέγεθος, τον αριθμό των χορδών και το κούρντισμα,είναι γνωστά και με τις ονομασίες σάζι, μπουζούκι, μπαγλαμάς, γιογκάρι, μπουλγκαρί, κίτελι, καβόντο, τζιβούρι,καραντουζένι και λοιπά. Οι ονομασίες αυτές, ωστόσο δεν

αντιπροσωπεύουν, στον ελλαδικό χώρο, ένα συγκεκριμένο τύπο tampouras-mousikorama-002οργάνου, με αυστηρά καθορισμένες διαστάσεις,αριθμό χορδών και κούρντισμα. Ξεχωριστή θέση ανάμεσα στα όργανα αυτά έχει ο καθεαυτό ταμπουράς, ένα λαουτοειδές με ημισφαιρικό ηχείο, μακρύχέρι που ξεπερνάει το μέτρο και με δύο διπλές συνήθως χορδές κουρντισμένες κατά πέμπτες ή με τρεις ή και τέσσερις διπλές χορδές κουρντισμένες κατά τέταρτες και πέμπτες .Χάρη στο μακρύ χέρι και τους κινητούς μπερντέδες, που εύκολα ανεβαίνουν ή κατεβαίνουν, ο ταμπουράς δίνει όλη την ποικιλία των μουσικών διαστημάτων της βυζαντινής και δημοτικής μουσικής: δίεση, λείμμα, ελάχιστο τόνο, ελάσσονα τόνο και μείζονα τόνο. Σήμερα οι ταμπουράδες που παίζονται είναι το μπουζούκι και ο μπαγλαμάς. Το μπουζούκι συνήθως τρίχορδο και τετράχορδο. Το τρίχορδο έχει τρεις διπλές χορδές κουρντισμένες σε καθαρή πέμπτη και καθαρή τέταρτη. Το τετράχορδο έχει μονές ή διπλές τις δύο χαμηλότερες χορδές και διπλές και διπλές τις δύο υψηλότερες και τα διαστήματα που δίνει είναι: καθαρή τέταρτη, μεγάλη τρίτη και καθαρή τέταρτη.. Το μπουζούκι έχει μήκος 90 εκατοστά έως περίπου ένα μέτρο. Ο μπαγλαμάς (40 έως 60 εκατοστά), είναι ένα μικρό τρίχορδο μπουζούκι σε διάφορα μεγέθη, με το ίδιο κούρντισμα, μια οκτάβα υψηλότερα. Το σάζι είναι ένα μεγάλο μπουζούκι, που έφτιαχναν σε διάφορα μεγέθη, συνήθως με τρεις διπλές, ή τριπλές χορδές και ποικίλο κούρντισμα (με βάση τα διαστήματα πέμπτης και τέταρτης).

Share

Radio GreekSound Live

radio 200
Δεύτερο Πρόγραμμα

 

Facebook

Twitter

Ελληνική Μουσική και Όργανα

Νταούλι

Νταούλι

Ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα Μεμβρανόφωνα Νταούλι Γνωστό ήδη από τους...

Δελτία ενημέρωσης

Εγγραφείτε στην λίστα ενημέρωσης στην ιστοσελίδα www.mousikorama.gr μείνετε ενημερώμενοι για τα μουσικά νέα, συνεντεύξεις και μουσικά άρθρα.

Radio Greek Sound Live