Βιολί

Βιολί

lira-mousikorama-001  Το  βιολί ,ως λαϊκό μουσικό όργανο, επισημαίνεται στην Ελλάδα ήδη από τον 17ο αιώνα.Σήμερα είναι ένα από τα κύρια μελωδικά όργανα τόσο στη στεριανή όσο και στη νησιωτική Ελλάδα, στα τυπικά οργανικά συγκροτήματα κομπανία και ζυγιά. Το βιολί ως λαϊκό όργανο ή ως όργανο για την εκτέλεση της έντεχνης μουσικής, φτιάχνεται στην Ελλάδα με βάση τα πρότυπα της ∆ύσης. Ως λαϊκό όργανο είχε παλιότερα και συμπαθητικές χορδές, συνήθως μία ή δύο, κάποτε όμως και τέσσερις. Επίσης κουρντιζόταν και αλά τούρκα ή σε χαμηλό ντουζένι (σολ-ρε-λα-ρε) και παιζόταν από πολλούς κρατημένο πάνω στον αριστερό μηρό,όπως η λύρα.Σήμερα κουρντίζεται γενικά κατά πέμπτες, σολ-ρε-λα-μι, παίζεται κρατημένο στον ώμο και σπάνια έχει συμπαθητικές χορδές. Με το κούρντισμα αλά τούρκα, σολ-ρε-λα-ρε, το παίξιμο είναι «πιο γλυκό», εξακολουθούν να υποστηρίζουν οι πα-λιότεροι λαϊκοί μουσική. Γιατί η υψηλότερα κουρντισμένη χορδή είναι κατά ένα τόνο χαμηλότερη σε σύγκριση με το ευρωπαϊκό κούρντισμα, το αλά φράγκα ή ψηλό ντουζένι (σολ-ρε-λα-μι), και γιατί με το αλά τούρκα ο λαϊκός βιολιστής ή βιολιτζής δεν είναι υποχρεωμένος να χρησιμοποιεί το πέμπτο δάχτυλο, αλλά μόνο, το δεύτερο, τρίτο και τέταρτο, τα εύκολα δηλαδή «δυνατά» δάχτυλα, με τα οποία «γλύφει τις νότες»,  «χαϊδεύει τις χορδές». Πιάνει δηλαδή εύκολα τα διαστήματα της φυσικής κλίμακας, τις διάφορες έλξεις και μικροδιαστήματα, με τα ανεπαίσθητα αλλά τόσο χαρακτηριστικά γκλισάντα από τον ένα στον άλλο φθόγγο και τα ποικίλα μελωδικά στολίδια,τις αποτζατούρες, τα γκρουπέτα, τις τρίλιες και τα λοιπά. Ο γνήσιος λαϊκός βιολιστής απλώς ακουμπάει το βιολί στον ώμο του, χωρίς όμως και να πιέζει με το αριστερό σαγόνι, όπως γίνεται στους βιολιστές της έντεχνης μουσικής. Στον λαϊκό μουσικό το κράτημα του βιολιού γίνεται ουσιαστικά με τον καρπό του αριστερού χεριού (αντίχειρα και δείκτη και μέρος της παλάμης). Αυτό όμως υποχρεώνει το βιολιστή σ’ένα συγκρατημένο και κάπως αραιό βιμπράτο, που περιορίζεται σε λίγες πάντα νότες. Η μελωδία παίζεται lira-mousikorama-002συνήθως στις δύο υψηλότερα κουρντισμένες χορδές μι και λα. Οι δύο άλλες ρε και σολ, κρατούσαν παλιότερα το ίσο. Στα τελευταία χρόνια, και ιδιαίτερα μετά το Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, οι χορδές ρε και σολ χρησιμοποιούνται και για τη μελωδία. Το αριστερό χέρι κρατιέται σταθερά στην πρώτη «θέση» (position). Αυτό όμως δεν το εμποδίζει να παίρνει «κλεφτά» με το πέμπτο δάχτυλο, ορισμένες υψηλότερες νότες,όταν το απαιτεί η μελωδία. Από την τεχνική του δοξαριού ο λαϊκός βιολιστής χρησιμοποιεί κυρίως τις χωριστές δοξαριές, κάθε νότα δηλαδή και μία δοξαριά,και λίγο την τεχνική του λεγκάτο, από δύο δηλαδή και πάνω νότες σε κάθε δοξαριά. Στο παίξιμο δε χρησιμοποιεί ολόκληρο το δοξάρι αλλά το μισό, δηλαδή από τη μέση περίπου ως την κορυφή και ιδιαίτερα το τελευταίο τρίτο του δοξαριού, την πούντα, και αγνοεί τις διπλές νότες (τρίτες, έκτες και λοιπά). Το βιολί ως μελωδικό όργανο το συναντάμε και στα δύο λαϊκά οργανικά σύνολα,την κομπανία (βιολί - κλαρίνο - λαγούτο - σαντούρι) και τη νησιωτική ζυγιά (βιολί - λαγούτο).

Share

Radio GreekSound Live

radio 200
Δεύτερο Πρόγραμμα

 

Facebook

Twitter

Ελληνική Μουσική και Όργανα

Νταούλι

Νταούλι

Ελληνικά λαϊκά μουσικά όργανα Μεμβρανόφωνα Νταούλι Γνωστό ήδη από τους...

Δελτία ενημέρωσης

Εγγραφείτε στην λίστα ενημέρωσης στην ιστοσελίδα www.mousikorama.gr μείνετε ενημερώμενοι για τα μουσικά νέα, συνεντεύξεις και μουσικά άρθρα.

Radio Greek Sound Live

Radio Greek Sound Νέα

Μιχάλης Βιολάρης Επίσημη ιστοσελίδα