Λάμπος Δημήτρης - Συνέντευξη

  Ελένη: Παρουσιάζεσαι για πρώτη φορά στη δισκογραφία με το cd «Μη σε φοβίσει η αγέλη», την ενορχήστρωση και την επιμέλεια του οποίου έχει κάνει ο Στάθης Δρογώσης. Πες μου αν θες στην αρχή δυο λόγια γι’ αυτή τη συνεργασία.

 Δημήτρης: Γνωριστήκαμε μέσω του Μανώλη (Φάμελλου). Άκουσε τα τραγούδια και τον ενδιέφερε να συνεργαστούμε. Όταν συναντηθήκαμε για πρώτη φορά και ακούσαμε τα κομμάτια, σε μορφή ντέμο ακόμα, είδα ότι καταλάβαινε το ακουστικό τους ύφος, κι αυτό βγήκε και στο δίσκο άλλωστε, πολλά από τα τραγούδια ηχογραφήθηκαν περίπου όπως είχαν γραφτεί. Σε κάποια άλλα ο Στάθης είχε μερικές πολύ όμορφες ιδέες και τις εξελίξαμε κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων. Γι’ αυτό και ο δίσκος είναι νομίζω πολύπλευρος μουσικά και ενορχηστρωτικά.

  Ελένη: Ναι, πράγματι, μου έκανε εντύπωση αυτό. Κάποια τραγούδια είναι καθαρά φόλκ, κάποια άλλα αγγίζουν τη τζάζ ενώ κάποια είναι περισσότερο ηλεκτρικά, περισσότερο ροκ… αλλά όχι με την κλασσική έννοια. Ο «Επισκέπτης» π.χ. ξεκινάει σαν ένα ροκ κομμάτι, γίνεται γκόσπελ και καταλήγει σε ένα φιούζιον μπλούζ κρεσέντο. 

  Δημήτρης:  Ναι... μου αρέσει αυτό να σου πω την αλήθεια. Έχω πολλά ακούσματα από πολλά διαφορετικά, αν και συγγενή είδη μουσικής. Ήθελα να έχει διαφορετικά ηχοτοπία ο δίσκος και σε αυτό βοήθησε η συνεργασία με τον Στάθη. Είναι σπουδαίος μουσικός και πολύπλευρος. Νομίζω ταιριάξαμε χωρίς καν να το καταλάβουμε κατά τη διάρκεια των ηχογραφήσεων, βγήκε στο αποτέλεσμα.  


  Ελένη: Εκτός από τον Στάθη ο οποίος παίζει πιάνο και συμμετέχει σε ένα τραγούδι, το «Ονειρολόγιο», μου έκαναν εντύπωση και οι μουσικοί που επέλεξες για τις ηχογραφήσεις… Πάνος Τόλιος, Φώτης Σιώτας, Μύρωνας Στρατής, Γιάννης Πλαγιαννάκος, Γιάννης Καραγιαννάκης, Γιώργος Χαρατζόγλου…

  Δημήτρης:  Όλους τους μουσικούς τους επέλεξε ο Στάθης και ο Μανώλης εν μέρει. Πρόκειται για dream team, δε χωράει αμφιβολία. Είμαι πολύ τυχερός που στην πρώτη μου δισκογραφική δουλειά συνεργάστηκα με τόσο καλούς μουσικούς.  

  Ελένη: Παράλληλα έχεις και πολλές συμμετοχές. Συμμετέχουν σε ντουέτα μαζί σου οι Μανώλης Φάμελλος, Δημήτρης Παναγόπουλος, Βαγγέλης Μαρκαντώνης… Πως προέκυψε αυτό;

  Δημήτρης: Μέσα από τη φιλία μας… ο Μανώλης κι ο Στάθης στήριξαν την προσπάθειά μου από την αρχή. Με τον Δημήτρη είμαστε φίλοι εδώ και πολλά χρόνια, με έχει επηρεάσει πολύ, με τον Βαγγέλη, που παρακολουθούσα πάντα σαν ακροατής τη δουλειά του με τους «Ανοιχτή Θάλασσα»,  γνωριστήκαμε λίγο πριν ξεκινήσω τις ηχογραφήσεις. Αλλά οι συμμετοχές όλων δεν έγιναν τυχαία ξέρεις. Επέλεξα τραγούδια που να ταιριάζουν στον καθένα ή τραγούδια που τους άρεσαν πιο πολύ. Π.χ. με το Μανώλη είπαμε μαζί ένα από τα πιο ήσυχα τραγούδια του δίσκου, το «Ατύχημα», γιατί αυτό του είχε αρέσει περισσότερο. Δεν επιλέξαμε δηλαδή να πούμε μαζί ένα πιο δυνατό κομμάτι, απλά και μόνο επειδή θα είχε περισσότερες πιθανότητες να ακουστεί.

  Ελένη: Μου έκανε εντύπωση αυτό το τραγούδι για τη θεματολογία του αλλά και για τον υπότιτλο που του έχεις δώσει… carpe diem, άδραξε τη μέρα…

  Δημήτρης: Ναι. Περιγράφω δύο διαφορετικούς ανθρώπους, με διαφορετικής φύσης μικροπροβλήματα των οποίων τελικά οι τύχες ενώνονται δραματικά μέσα από ένα θανατηφόρο ατύχημα. Ίσως είναι λίγο σκληρό, αλλά νομίζω είναι αληθινό. Μας απασχολούν πολλά τα οποία είναι τελικά ασήμαντα αν σκεφτείς ότι ο θάνατος είναι κάθε στιγμή μια πιθανότητα.  

  Ελένη: Πάμε τώρα και στις εκτός Ελλάδας συμμετοχές. Jessica Kilroy, που σας ακούσαμε και στο Μπαράκι την περασμένη Άνοιξη, Stephanie Voisin, Love Choir… αυτές πως προέκυψαν;

  Δημήτρης: Με τη Jessica γνωριστήκαμε μέσα από το διαδίκτυο, από το myspace, εδώ και περίπου 3-4 χρόνια. Είχαμε γίνει φίλοι και εκτιμούσαμε  ο ένας τη δουλειά του άλλου. Όταν ήρθε η ώρα που στις ηχογραφήσεις χρειαζόμασταν γυναικεία φωνητικά για το «Ο κόσμος στο βλέμμα μου», δε μπορούσα να φανταστώ κάποια καλύτερη φωνή. Έτσι προέκυψε αυτή η συνεργασία.

  Ελένη: Μετά ήρθε και για live όμως εδώ…

  Δημήτρης: Ναι, γιατί εν τω μεταξύ άρχισε να γίνεται ιδιαίτερα γνωστή η δουλειά της, παρόλο που μέχρι σήμερα κινείται εκτός δισκογραφικών εταιρειών. Να φανταστείς ότι την καλέσανε να ανοίξει συναυλία του Don Mc Lean στο Παρίσι. Στα πλαίσια λοιπόν της πρώτης της Ευρωπαϊκής περιοδείας, κλείσαμε και δυο live εδώ. Ήταν όμορφη εμπειρία και μάλλον θα το επαναλάβουμε, και εδώ αλλά ίσως πάω κι εγώ στην Αμερική. Με τη Stephanie ήμαστε επίσης φίλοι, έζησε στην Ελλάδα για πάνω από δέκα χρόνια, γύρισε στη Γαλλία πρόσφατα. Όσο για τους Love Choir, είναι παιδιά μεταναστών στην Ελλάδα από αφρικανικές χώρες, κυρίως από τη Νιγηρία. Τραγουδάνε γκόσπελ και έχουν και τις δικές τους μπάντες. Είναι έφηβοι ακόμα, αλλά πραγματικά ταλέντα όλοι τους. Ο «Επισκέπτης» δε θα ήταν ίδιος χωρίς τη δική τους συμμετοχή. Ήταν από τις πιο όμορφες στιγμές στις ηχογραφήσεις και μια πολύ σπουδαία στιγμή στο δίσκο για εμένα.  

  Ελένη: Στο βιβλιαράκι που συνοδεύει το cd, στις ευχαριστίες, αναφέρεις και τον Σωκράτη Μάλαμα, «για τα καλά του λόγια που ήρθαν σε μια δύσκολη ώρα». Υπάρχει κάποια ιστορία πίσω από αυτό το ευχαριστώ;

  Δημήτρης: Ναι. Είχα γνωρίσει τον Σωκράτη Μάλαμα στην Αμοργό, το 2005. Του είχα δώσει ένα cd με λίγα τραγούδια, παιγμένα με μια φωνή και μια κιθάρα. Την «Αγέλη», το «Κρυφτό», το «Ονειρολόγιο» και κάνα δυο ακόμα... Την ίδια περίοδο είχα αρχίσει να στέλνω και τα ντέμο μου στις εταιρείες, οι οποίες ήταν αρνητικές. Σε μια κρίση απαισιοδοξίας αποφάσισα ότι δε θα ασχοληθώ ξανά με τα τραγούδια μου. Μέχρι και την κιθάρα έβαλα στη ντουλάπα να φανταστείς (γέλια). Τέτοια απογοήτευση. Δεν πέρασαν δυο μέρες από αυτή την απόφαση και χτύπησε το τηλέφωνο. Ήταν ο Μάλαμας. Μου είπε ότι του άρεσε πολύ η δουλειά μου κι ότι είμαι έτοιμος και με προέτρεψε να βγάλω το δίσκο ακόμα και μόνος μου αν χρειαστεί, όταν του είπα για τις απορρίψεις από τις εταιρείες. Ε, δε χρειαζόμουνα κάτι άλλο. Από κει και πέρα δε σταμάτησα να προσπαθώ μέχρι που βγήκε ο δίσκος. Τα λόγια του μου έδωσαν μεγάλη ώθηση…  

  Ελένη: Για να ξεπεράσεις τους φόβους και την απογοήτευση αρκούν τελικά δυο λόγια;

  Δημήτρης:  Ναι, όταν έχουν αξία, ναι.  

  Ελένη: Τώρα που έχουμε μια εικόνα για το πώς δημιουργήθηκε το cd «Μη σε φοβίσει η αγέλη», θα ήθελα να μάθω τι είναι η αγέλη για σένα, τι συμβολίζει; Είναι η αγέλη των προβάτων που καθορίζει την καθημερινότητά μας;

  Δημήτρης: Αρκετοί μου το έχουν πει αυτό και δεν καταλαβαίνω γιατί. Αν ήθελα να πω κάτι τέτοιο θα ονόμαζα το δίσκο «Μη σε φοβίσει το κοπάδι», έτσι δεν είναι; Εγώ όμως δεν βλέπω κοπάδια τριγύρω μου. Ανθρώπους βλέπω, ξεχωριστές οντότητες. Μπορεί να μας έχουν βάλει όλους σε μια ρότα και να μας εκβιάζουν δια μέσω των αναγκών μας, αλλά οι άνθρωποι, όσο κι αν λειτουργούν σε κάποιο βαθμό μαζικά, χωρίς αυτό να είναι πάντοτε αρνητικό, παραμένουν ξεχωριστοί, παραμένουν νοήμονες. Την αγέλη των λύκων εννοώ, που προσπαθεί να μας τρομοκρατήσει, ειδικά σήμερα.

  Ελένη: Πιστεύεις δηλαδή ότι είναι συγκεκριμένοι εκείνοι που μας έχουν φτάσει σε αυτή την κατάσταση, ή ευθυνόμαστε εν μέρει όλοι; Δεν έχουν ευθύνες οι παλιότερες γενιές για την οικονομική κατάσταση που αντιμετωπίζουμε σήμερα οι νεότεροι;

  Δημήτρης: Πως είναι δυνατόν να ευθύνονται όλοι για την οικονομική κατάσταση που ζούμε, ή που μας κάνουνε να ζούμε χωρίς αυτό να είναι αναγκαίο, από τη στιγμή που δεν αποφασίζουν και δεν αποφάσιζαν και παλιότερα όλοι για τη διαμόρφωση των οικονομικών και πολιτικών συνθηκών; Θα έφταιγε πράγματι η παλιότερη γενιά μόνο εάν ολόκληρη η παλιότερη γενιά είχε την εξουσία στα χέρια της, αν έπαιρνε συλλογικά τις αποφάσεις. Αυτό όμως δεν ισχύει. Συγκεκριμένοι άνθρωποι έχουν στα χέρια τους τα μέσα παραγωγής, δηλαδή την οικονομική εξουσία με την οποία εξαγοράζουν και την πολιτική εξουσία. Αυτά που λένε περί σύγκρουσης γενεών είναι παραμύθια για να μας κάνουν να χάσουμε την ουσία. Να αρχίσουμε να τα βάζουμε με τους γονείς και τους παππούδες μας, που πέρασαν πολύ πιο δύσκολες εποχές και δούλεψαν πολύ σκληρά για να επιβιώσουν, και να μη βλέπουμε τον πραγματικά υπαίτιο που δεν είναι παρά μια μικρή μειοψηφία ανθρώπων που κατέχουν τον πλούτο, την οικονομική και πολιτική εξουσία. Μας λένε ότι οι παλιότερες γενιές σπατάλησαν τον πλούτο ενώ ο πλούτος είναι ορατός και σήμερα, αλλά συσσωρευμένος στα χέρια μιας πολύ μικρής μειοψηφίας.  

  Ελένη: Εντάξει, καταλαβαίνω τι λες, αλλά δεν έχουμε όλοι ευθύνη, αν θες μόνο και μόνο για τις πολιτικές μας επιλογές; Εμείς τους ψηφίζουμε στο κάτω- κάτω…

  Δημήτρης: Ψηφίζουμε κάτω από ποιους όρους, με ποιες επιλογές και ποιους ανθρώπους; Αυτούς που ανήκουν εξ ολοκλήρου στην άρχουσα τάξη; Αυτούς που έχουν εξαγοραστεί, αλλά στη σημερινή εποχή ακόμα και δημιουργηθεί από τους οικονομικά ισχυρούς; Δε μου φαίνεται να έχει και πολύ περισσότερη ουσία η ψήφος μας από την ψήφο στη Γιουροβίζιον. Η αντιπροσωπευτική δημοκρατία δεν είναι αληθινή δημοκρατία. Όλο αυτό είναι ένα θέατρο με μοιρασμένους ρόλους… δεξιά, κέντρο, αριστερά… και ο καπιταλισμός μπορεί να κάνει ανενόχλητος τη δουλειά του, κρυμμένος πίσω από αυτή την επίφαση δημοκρατίας. Μόνο η άμεση δημοκρατία, με ταυτόχρονους όρους οικονομικής και όχι μόνο πολιτικής ισότητας, θα ήταν πραγματική δημοκρατία.  

  Ελένη: Άρα θεωρείς ότι δεν έχουμε δημοκρατία σήμερα; Σίγουρα δεν είναι ότι καλύτερο, αλλά αν δεν είναι δημοκρατία, τότε τι είναι;

  Δημήτρης: Μια κεκαλυμμένη δικτατορία είναι, μια δικτατορία της ολιγαρχίας του πλούτου. Και εκφράζεται οικονομικά σε όλους μας στις δουλειές μας, αλλά και πολιτικά στην ανυπαρξία οποιασδήποτε ουσιαστικής συμμετοχής στις αποφάσεις, ακόμα και πολιτιστικά σε αυτή την ασχήμια που βλέπουμε τριγύρω μας καθημερινά. Κι όταν όλα αυτά πάψουν να λειτουργούν από κάποια αφορμή και ο κόσμος βγει στους δρόμους, η δικτατορία εκφράζεται και καθαρά μιλιταριστικά, με τις δυνάμεις καταστολής να ψεκάζουν με καρκινογόνα χημικά εφήβους αλλά και ηλικιωμένους, με το παρακράτος να μπαίνει σε δράση, με το φασισμό να εμφανίζει το φριχτό του πρόσωπο…  

  Ελένη: Μιλάς για το Δεκέμβρη τώρα… έγραψες κι ένα τραγούδι, την «Εξέγερση του Δεκέμβρη» γι’ αυτό, που κυκλοφορεί στο youtube και σε ιστοσελίδες…

  Δημήτρης: Ο Δεκέμβρης ήταν απλά άλλο ένα επεισόδιο αποκάλυψης της πραγματικής φύσης της εξουσίας. Πριν υπήρξαν πολλά άλλα και αν δεν σταματήσει αυτή η παρακμή, από τον κόσμο πια, συλλογικά, θα υπάρξουν αναπόφευκτα κι άλλα στο μέλλον.  

  Ελένη: Ναι, αλλά αυτό δεν έχει να κάνει με την πολιτική εξουσία;  

  Δημήτρης: Οι επαγγελματίες πολιτικοί δεν είναι παρά υπάλληλοι της πραγματικής εξουσίας, της οικονομικής εξουσίας. Όπως και οι τράπεζες και το χρηματοπιστωτικό σύστημα δεν είναι παρά εργαλεία στα χέρια των καπιταλιστών. Πίσω από αυτούς τους οργανισμούς υπάρχουν άνθρωποι, συγκεκριμένοι άνθρωποι… μέτοχοι, μεγαλοεπενδυτές, high class καθάρματα. Αυτοί κάνουν κουμάντο, για λογαριασμό τους δουλεύει και το κράτος και το παρακράτος, σε αυτούς ανήκει.

  Ελένη: Φαντάζομαι ότι σε αυτό το πλαίσιο έρχεται ο στίχος «έχει αξία να είναι ελεύθερη η φωνή σου»...

  Δημήτρης: Πρώτα απ’ όλα αυτό, ναι. Ας αρχίσουμε να μιλάμε καθαρά, χωρίς να φοβόμαστε. Τι άλλο μπορούν να κάνουν άλλωστε πλέον στη γενιά μας ειδικά; Μας έχουν απαξιώσει σε μια γενιά σκλάβων των 700 ευρώ. Και θα γίνει χειρότερη η κατάσταση, πολύ χειρότερη.  

  Ελένη: Βλέπω όμως, και στα τραγούδια σου, αλλά και στο βιβλίο σου, «Η Ιστορία ενός Μισάνθρωπου», το οποίο δε σταματάω να το προτείνω σε όσους ακόμα διαβάζουν βιβλία, παντού να περιέχεις την ελπίδα της ανατροπής. Αναφέρεσαι συχνά σε αυτό, στη νέα ανθρώπινη ιστορία στο βιβλίο, στη νέα εποχή στο τραγούδι «Έξοδος κινδύνου»… υπάρχει τελικά έξοδος κινδύνου από αυτή την κρίση;

  Δημήτρης: Η απελευθέρωσή μας είναι πάντα εδώ, είναι πάντα μια προοπτική, είναι η μόνη προοπτική στην πραγματικότητα. Μου φαίνεται αδιανόητο η ανθρωπότητα, η οποία εξελίχθηκε από την αμοιβάδα σε αυτόν τον πολιτισμό, την τεχνολογία και την επιστήμη, να μην καταφέρει να επιβιώσει μέσα από τον καπιταλισμό. Άλλωστε και στο παρελθόν προχωρήσαμε μπροστά επειδή οι άνθρωποι γκρέμισαν κάθε προηγούμενο εξουσιαστικό σύστημα. Η φεουδαρχία, σε συνδυασμό με το χριστιανικό Μεσαίωνα, ήταν η πιο σκοτεινή εποχή στην ιστορία, όμως δεν ήταν και η μοίρα του ανθρώπου. Γκρεμίστηκε από τη γνώση, την επιστήμη, από την Αναγέννηση, από τις επαναστάσεις που έγιναν παντού στον κόσμο. Το ίδιο θα γίνει και τώρα. Ένας νέος Διαφωτισμός είναι νομίζω ενόψει…

  Ελένη: Γι’ αυτό ονομάζεις και την εκπομπή που κάνεις Brainessance; Λογοπαίγνιο για το διαφωτισμό, για την Αναγέννηση;

  Δημήτρης: Ναι, ένας σύγχρονος διαφωτισμός της γνώσης, της λογικής… Το βλέπεις σιγά - σιγά να διαμορφώνεται. Σκέψεις και τάσεις που ξεφεύγουν από τα χαλινάρια του συστήματος, που δεν εντάσσονται στις ελεγχόμενες ιδεολογίες. Μπορεί να ζούμε, ειδικά από την αρχή αυτού του αιώνα, μια αντεπίθεση του στρατιωτικού και κυρίως του οικονομικού ιμπεριαλισμού, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύονται και νέα ρεύματα σκέψης, που δεν αποδέχονται την τάξη πραγμάτων, ούτε στη δράση αλλά ούτε και στην αντίδρασή της. Βλέπεις δηλαδή ότι μετά τη λεγόμενη κρίση, η οποία ήταν ελεγχόμενη και εσκεμμένη κι αυτό θα γίνεται ξεκάθαρο όσο περνάει ο καιρός, ότι μπορεί να παίρνουν πίσω τα κεκτημένα εργατικά δικαιώματα, κι όχι μόνο στην Ελλάδα, αλλά και παντού στον κόσμο τελικά, με αφετηρία το πείραμα εδώ, αλλά ταυτόχρονα αναπτύσσεται ένα παγκόσμιο κίνημα αντίστασης που δεν καλουπώνεται μέσα στη θεσμοθετημένη αριστερά. Η νέα γενιά θα βρει νέους τρόπους αντίδρασης κι αν αυτό συνδυαστεί με γνώση, πραγματική γνώση, τότε η αρχή θα έχει γίνει. Ο καπιταλισμός, όπως και κάθε άλλο εξουσιαστικό σύστημα πριν από αυτόν, δε μπορεί να σταθεί χωρίς την υποταγή των ανθρώπων. Το παιχνίδι παίζεται στη γνώση δηλαδή. Αν θα σπάσουμε την τηλεόραση και θα ανοίξουμε ένα καλό βιβλίο. Αν θα αφήσουμε το γήπεδο και θα πάμε στο θέατρο. Αν θα σταματήσουμε να ασχολούμαστε με ότι μας σερβίρουν κι αρχίσουμε να αυτομορφωνόμαστε, πέρα από τη μονομερή εξειδίκευση των πανεπιστημίων. Εκεί είναι όλη η ουσία.  

Ελένη: Βλέπω ότι για όσα μιλάς και στο βιβλίο σου, τα αναφέρεις και στην κουβέντα μας. Ετοιμάζεις κάποιο καινούργιο βιβλίο;

  Δημήτρης: Έχω έτοιμη μια συλλογή διηγημάτων. Μάλλον θα έχει τον τίτλο «Ακίνητη Πόλη».  

  Ελένη: Η θεματολογία του ποια θα είναι;

  Δημήτρης: Διαφορετικές εικόνες από τη ζωή μας. Ένα ψηφιδωτό...

  Ελένη: Θα είναι στο ύφος των διηγημάτων που έγραφες και στο περιοδικό σου, τον «Καθρέφτη»;

  Δημήτρης: Ναι, κάποια από αυτά μάλιστα προέρχονται από εκείνη την περίοδο, αλλά τα περισσότερα έχουν γραφτεί πιο πρόσφατα… αναφέρομαι και στο Δεκέμβρη σε ένα, σε άλλες εμπειρίες…  

  Ελένη:  Επιλέγεις περισσότερο κοινωνικοπολιτικά θέματα, το είδα και στο δίσκο αυτό… είχες λίγα ερωτικά τραγούδια. Είναι επιλογή ή έρχεται αυθόρμητα;  

  Δημήτρης: Το θεωρώ σημαντικότερο. Αν έχεις την ευκαιρία να μιλήσεις σε κάποιους ανθρώπους μέσα από την τέχνη, γιατί να τους μιλήσεις για πράγματα που έχουν αναλωθεί ξανά και ξανά; Δε σου φαίνεται και λίγο ύποπτο αυτό; Έξω ο κόσμος να καταρρέει και οι καλλιτέχνες να παπαγαλίζουν δήθεν ερωτικά λόγια; Και σε τελική ανάλυση νομίζω ότι αυτή είναι μια εποχή που ή θα πούμε τα πράγματα όσο πιο ξεκάθαρα μπορούμε ή καλύτερα να μη μιλάμε καθόλου. Ο έρωτας άλλωστε είναι πάντα περισσότερο αληθινός στους ανθρώπους που τον ζούνε, όχι στα λόγια που τον εξυμνούν. Γι’ αυτό και στα δύο ερωτικά τραγούδια του δίσκου, δίνω απλά κάποιες πτυχές. Στο «Ο κόσμος στο βλέμμα μου» ουσιαστικά μιλάω για το φως, για την προοπτική που έφερε ο έρωτας στη ζωή μου και στο «Ως το τέλος της γιορτής» για την ελευθερία που πρέπει να υπάρχει στον έρωτα, και για την ελευθερία που εγκυμονεί ο πραγματικός έρωτας άλλωστε… μας κάνει να λέμε αυτά που σε άλλους φοβόμαστε να πούμε.

  Ελένη:  «Η ζωή της Blandine» δεν είναι κι αυτό ερωτικό τραγούδι; Είχα την εντύπωση πως ναι…

  Δημήτρης:  Όχι, δεν είναι. Είναι ένα φεμινιστικό τραγούδι, όσο φεμινιστικό μπορεί να είναι ένα τραγούδι που έχει γράψει ένας άντρας. Ουσιαστικά εδώ αναφέρομαι στην έλλειψη ισότητας ακόμα και σε ένα ζευγάρι ελεύθερα σκεπτόμενων ανθρώπων, που δεν ακολουθούν τις νόρμες. Ακόμα κι εκεί, οι γυναίκες έχουν δεύτερο ρόλο. Και η αριστερά αν το θες, δύσκολα αποδέχεται τις «Ρόζες Λούξεμπουργκ», ακόμα κι αν ο λόγος τους είναι πολύ πιο ουσιαστικός από των αντρών. Καταλαβαίνω όμως ότι δεν είναι ιδιαίτερα σαφές αυτό. Το εξέφρασα όσο καλύτερα το κατάλαβα κι εγώ, σαν παρατηρητής βέβαια.  

  Ελένη: Στο τραγούδι «Κρυφτό», αναφέρεις την πορεία ενός ανθρώπου από την παιδική ηλικία, μετά στο σχολείο, στη δουλειά, στο γάμο… μέχρι και στην κηδεία του. Και στο ρεφραίν τον προτρέπεις να «σταθεί στα πόδια του όσο έχει καιρό» γιατί «δεν είναι η ζωή μας κρυφτό». Μιλάς για αυτή την ελευθερία κι εδώ; Σε ποιους απευθύνεσαι;

  Δημήτρης: Στη γενιά μου βασικά κι ακόμα περισσότερο στον εαυτό μου, όταν το έγραφα. Για μένα το έγραψα πρώτα αυτό το τραγούδι, σε μια περίοδο που έβλεπα να έχω μπει κι εγώ στη ροή, στη γραμμή. Να ακολουθώ μια πορεία που δεν έχω επιλέξει, προς χάριν της ασφάλειας ή τέλος πάντων της ψευδαίσθησης της ασφάλειας. Γιατί, ας μην έχουμε αυταπάτες πια, κανένας από τη γενιά μας δε θα πάρει σύνταξη (γέλια). Μέχρι τώρα μπορεί να συμβιβάζονταν οι άνθρωποι στο Δυτικό κόσμο, επειδή είχαν κάποιο σχετικό αντίτιμο. Το θεωρώ απαράδεκτο και ανήθικο κι αυτό βέβαια, να δέχεσαι ως κοινωνία την εξόντωση που κάνει ο Μεγάλος Αδερφός στην Αφρική και στην Ασία, μόνο και μόνο επειδή σου πετάνε κι εσένα ένα κόκαλο, αλλά σήμερα ακόμα κι αυτό δεν υπάρχει. Οι νησίδες τρίτου κόσμου μέσα στη Δύση είναι ορατές πλέον. Βλέπεις συνταξιούχους και οικογένειες σήμερα, Έλληνες, όχι μόνο μετανάστες, να ψάχνουν για τροφή στα σκουπίδια. Οι περισσότεροι εργαζόμενοι 25 με 35 χρονών δουλεύουν κυριολεκτικά για ψίχουλα, με άθλιες συνθήκες εργασίας, χωρίς δικαιώματα, χωρίς τίποτα. Κι αυτά δεν είναι μόνο εδώ. Στην Αμερική και στην Ευρώπη βλέπεις το ίδιο σκηνικό να αναπτύσσεται. Ούτε την επιβίωση δεν έχουν αφήσει λοιπόν ως αντίτιμο σιωπής και συνενοχής στο καπιταλιστικό έγκλημα. Τι άλλο περιμένουμε; Αλλά το θέμα δεν είναι να ξυπνήσουμε όταν το πράγμα φτάσει σε τέλμα, γιατί συνήθως σε τέτοιες περιόδους ανθίζει ο φασισμός κι όχι η λογική, η γνώση και η ανθρωπιά. Έτσι έγινε και παλιότερα. Η ουσία είναι να συνειδητοποιήσουμε από τώρα ότι εμείς πρέπει να καθορίζουμε τις ζωές μας κι όχι οι διάφορες λέσχες των πλουσίων και οι υπάλληλοί τους.  

  Ελένη: Ξεκίνησες πριν αρκετά χρόνια εκδίδοντας ένα ιδιαίτερα καλαίσθητο λογοτεχνικό περιοδικό, τον «Καθρέφτη». Κι όταν γύρισες από την Αγγλία, το πρώτο σου βήμα ήταν η έκδοση ενός πολιτικού ποιήματος, κάποιοι το χαρακτήρισαν και σύγχρονο Θούριο, την «Ιστορία ενός ‘Μισάνθρωπου’». Θεωρείς τον εαυτό σου συγγραφέα περισσότερο ή τραγουδοποιό; Ή δεν τα ξεχωρίζεις;

  Δημήτρης: Για μένα είναι το ίδιο. Μπορεί να ξεκίνησα κυρίως γράφοντας ποίηση και κάποια πρωτόλεια διηγήματα σε μικρή ηλικία, αλλά σε κάθε περίπτωση αυτό που θέλω να πω είναι το ίδιο. Η μορφή αλλάζει μόνο.

  Ελένη: Ναι, αλλά και τα τραγούδια σου δεν είναι απλά, το αναγνωρίζω σα μουσικός αυτό. Δε μου φαίνεται δηλαδή σα να έντυσες με απλές μουσικές τους στίχους σου… φαίνεται ότι το έχεις ψάξει μουσικά, με διαφορετικά μέτρα, ρυθμούς, πολύπλοκες μελωδίες…

  Δημήτρης: Κοίτα, μπορεί τώρα να παρουσιάζω πρώτη φορά τραγούδια μου, αλλά γράφω εδώ και πάνω από δέκα χρόνια ασταμάτητα. Έχω αποκτήσει ένα αισθητήριο μετά από τόσα τραγούδια και με τον καιρό ήρθε και μια άλλη αντίληψη της μουσικής. Νομίζω κι εγώ ότι σε αυτόν τον πρώτο δίσκο έχω συμπεριλάβει μερικές από τις καλύτερες συνθέσεις μου. Περισσότερο επέλεξα τα τραγούδια με αυτό το κριτήριο, παρά τον στίχο. Ο επόμενος θα είναι πολύ πιο έντονα πολιτικοποιημένος και περισσότερο φόλκ στο ύφος.  

  Ελένη: Έχεις ξεκινήσει τον επόμενο δίσκο δηλαδή;

  Δημήτρης: Όχι ακόμα. Έχω έναν κύκλο τραγουδιών έτοιμο, αλλά δεν τα έχω ολοκληρώσει. Πρώτα θέλω να εκδοθεί το δεύτερο βιβλίο μου, έπειτα να τελειώσω ένα θεατρικό που γράφω και στη συνέχεια να ξεκινήσω το επόμενο άλμπουμ με τραγούδια.  

  Ελένη: Ταυτόχρονα ξεκίνησες και μια εκπομπή στον ιντερνετικό σταθμό indieground. Αυτό πως προέκυψε;

  Δημήτρης: Πάντα ήθελα να το κάνω και τα παιδιά του indieground μου έδωσαν τη δυνατότητα. Ξέρεις, γενικά η φόλκ ρόκ, που είναι και το είδος που κυρίως με έχει κερδίσει εμένα, δεν ακούγεται ιδιαίτερα από τα ραδιόφωνα. Ενοχλεί η πολιτική θεματολογία. Ήθελα να κάνω λοιπόν μια εκπομπή γύρω από αυτό το μουσικό είδος, σε ευρύτερο πλαίσιο. Αλλά θα περιλαμβάνει και αποσπάσματα βιβλίων, κάποιες επιλεκτικές συνεντεύξεις, διάφορα…

  Ελένη: Ετοιμάζεις κάποιες συναυλίες τώρα που βγήκε ο δίσκος;

  Δημήτρης: Ναι, σε μικρούς χώρους κυρίως, μπαράκια κτλ. Θα ανακοινώνω οτιδήποτε κάνω από τη σελίδα μου στο myspace και από την εκπομπή. (www.myspace.com/dimitrislampos)

  Ελένη: Δημήτρη σε ευχαριστώ πολύ. Καλή συνέχεια και καλή επιτυχία σου εύχομαι.

  Δημήτρης: Σ’ ευχαριστώ κι εγώ, καλή συνέχεια και σε σένα.